Je hebt een mooi houtproject begonnen. Misschien een tafel, een kastje of gewoon een oud meubelstuk dat weer nieuw leven inblazt.
▶Inhoudsopgave
- Wat betekenen die cijfers eigenlijk?
- Grof schuuren: korrel 40 tot 80
- De middenmoot: korrel 100 tot 180
- Fijn schuuren: korrel 220 tot 400
- Extra fijn: korrel 600 en hoger
- Welk schuurpapier kies je voor welk soort hout?
- Handmatig schuuren of met een machine?
- De juiste volgorde: stap voor stap naar een perfect resultaat
Maar dan komt het moment: schuren. En ineens staar je naar een berg schuurpapieren met cijfers die lijken te betekenen wat ze willen. 80, 120, 240, 600...
Wat betekent het allemaal, en wanneer gebruik je wat? Geen zorgen, na dit artikel snap je er alles van.
En je schuurt voortaan als een pro.
Wat betekenen die cijfers eigenlijk?
Het cijfer op schuurpapier heet de korrel. En het is eigenlijk heel simpel: hoe lager het cijfer, hoe grover het papier.
Hoe hoger het cijfer, hoe fijner het schuurresultaat. Een schuurpapier met korrel 40 is dus ruw en agressief, terwijl korrel 1000 bijna als zachte zandeltjes over je hout glijdt.
De korrel heeft alles te maken met hoeveel materiaal er per schuurbeweging wordt verwijderd. Grof schuurpapier haalt diepe krassen weg en oneffenheden vlak. Fijn schuurpapier maakt het oppervlak glad en klaar voor verf, lak of olie. Het verschil is enorm, en de juiste keuze maakt of breekt je eindresultaat.
Grof schuuren: korrel 40 tot 80
Dit is het zware werk. Schuurpapier met korrel 40 tot 80 gebruik je wanneer je echt veel materiaal moet verwijderen.
Denk aan het wegschuren van oude verflagen, het vlak maken van een scheef gesneden plank, of het bijwerken van een ruw gezaagd stuk hout. Korrel 40 is extreem grof. Je gebruikt dit bijna alleen wanneer er echt hard aan gewerkt moet worden, zoals het verwijderen van dikke lagen oude verf of het bijschaven van erg ongelijk hout.
Korrel 60 en 80 zijn wat fijner en ideaal voor de eerste schuurronde wanneer je hout nog behoorlijk ruw is. Een belangrijk punt: schuur nooit direct van korrel 40 naar 240.
Diepe krassen die grof schuurpapier achterlaat, haal je niet weg met fijn papier.
Je werkt stap voor stap op. Dat is de gouden regel van schuren.
De middenmoot: korrel 100 tot 180
Dit is waar de meeste doe-het-zelvers het meeste mee werken. Korrel 100, 120, 150 en 180 zijn de allrounders van het schuurpapier.
Je gebruikt ze om de krassen van het grove schuurwerk weg te halen en het hout gelijkmatig glad te maken.
Korrel 100 en 120 zijn perfect voor de tweede schuurronde. Ze verwijderen de grove krassen van korrel 60 of 80 en maken het hout al aanzienlijk gladder. Korrel 150 en 180 gaan nog een stap verder en maken het hout echt aangenaam glad aanvoelen.
Voor de meeste houtprojecten thuis is korrel 120 je beste vriend. Wil je weten welke schuurkorrel je wanneer gebruikt? Het is de standaard om mee te beginnen als het hout redelijk vlak is, en het levert een mooi eindresultaat op wanneer je er daarna nog een ronde fijn schuurpapier overheen haalt.
Fijn schuuren: korrel 220 tot 400
Nu wordt het mooi. Korrel 220, 240, 320 en 400 gebruik je voor de laatste finishing.
Het hout voelt al zacht aan, maar met fijn schuurpapier maak je het echt perfect glad.
Dit is het schuurwerk dat je doet vlak voordat je gaat lakken, verven of oliën. Korrel 240 is de meest gebruikte keuze voor de laatste schuurronde bij verf- en lakwerk. Het maakt het hout glad genoeg zonder de structuur te vernietigen.
Korrel 320 en 400 zijn nog fijner en vooral handig wanneer je een extreem glad eindresultaat wilt, bijvoorbeeld bij meubels die je bedekt met een glanslak. Tip van de professionals: wanneer je hout oliët of was, schuur je vaak tot korrel 240 of 320.
De olie of was geeft al een mooie afwerking, dus je hebt geen ultra-fijn schuurwerk nodig. Bij verf en lak ga je liever tot 320 of 400 voor het allermooiste resultaat.
Extra fijn: korrel 600 en hoger
Schuurpapier van korrel 600, 800, 1000 of zelfs 2000 behoort tot de categorie polijstschuur. Dit gebruik je niet standaard bij houtprojecten, maar het heeft wel zijn toepassingen.
Denk aan het polijsten van een laklaag tussen twee coats door, of het maken van een extreem glad oppervlak op edelhout. Wat veel mensen niet weten: je kunt schuurpapier vanaf korrel 600 ook nat gebruiken. Nat schuuren met fijn papier geeft een bijzonder glad resultaat en voorkomt dat er schuurstof in de houtstructuur blijft zitten. Merken als Mirka en 3M hebben uitstekende nat-schuurpapieren in hun assortiment die hiervoor perfect geschikt zijn.
Welk schuurpapier kies je voor welk soort hout?
Niet alle houtsoorten schuren hetzelfde. Zachthout zoals vuren, populier en grenen schuurt sneller en makkelijker.
Je kunt hier vaak meteen beginnen bij korrel 120 als het hout redelijk vlak is. Hardhout zoals eiken, beuk en nog meer exotische soorten vragen wat meer werk. Begin bij korrel 80 of 100 en werk rustig op.
Hardhout heeft de neiging om krassen te verbergen, maar die komen pas bij het lakken of oliën boven water. Dus neem de tijd om goed te schuuren.
MDF en triplex hebben hun eigen trucjes. MDF schuurt heel fijn, maar het stof is erg fijn en ongezond.
Draag altijd een mondkapje. Triplex kan lastig zijn omdat de toplaag dun is. Schuur te hard en je ziet ineens de onderlaag. Blijf bij triplex bij korrel 180 of fijner om de toplaag te sparen.
Handmatig schuuren of met een machine?
Je kunt schuurwerk prima met de hand doen, vooral bij kleine projecten.
Gebruik dan een schuurblok of schuurspons om gelijkmatig druk te houden. Zonder blok schuur je ongelijk en je vingers maken de oneffenheden erger. Voor grotere oppervlakken is een oscillerende schuurmachine of excentrische schuurmachine een enorme tijdwinst. De excentrische schuurmachine is de favoriet bij doe-het-zelvers.
Hij schuurt snel, laat weinig krassen achter en is makkelijk te houden. Merken als Bosch, Makita en DeWalt maken uitstekende excentrische schuurmachines die jarenlang meegaan.
De bandschuurmachine is krachtiger en haalt meer materiaal weg, maar is minder geschikt voor fijne afwerking.
Gebruik een bandschuurmachine vooral voor grof schuurwerk op grote vlakken, zoals een vloer of een groot tafelblad.
De juiste volgorde: stap voor stap naar een perfect resultaat
Samengevat volg je altijd deze volgorde. Begin met de grofste korrel die je nodig hebt.
Schuur de krassen en oneffenheden weg. Ga dan naar de volgende fijnere korrel. Herhaal dit tot je het gewenste resultaat hebt.
Een veelgebruikte reeks voor een standaard houtproject is: 80 → 120 → 180 → 240.
Voor een luxe afwerking ga je door naar 320 of 400. Elke stap verwijdert de krassen van de vorige stap. Sla nooit een stap over, want dan zie je die krassen pas bij het afwerken. En dat is frustrerend.
Een laatste gouden tip: veeg na elke schuurrronde het stof van het hout af. Gebruik een vochtige doek of een plakbandrol.
Zo zie je precies hoe het oppervlak eruitziet en voorkom je dat los schuurstof krassen veroorzaakt in de volgende ronde. Schuren lijkt simpel, maar de juiste korrel op het juiste moment makt het verschal tussen een project dat er uitziet alsof het uit de winkel komt en er toch niet helemaal goed uitziet. Met deze kennis schuur je voortaan met vertrouwen. Veel plezier met je volgende houtproject!